szmulowiznaludzieihistoria

Wpisy

  • piątek, 21 września 2012
  • czwartek, 20 września 2012
  • środa, 19 września 2012
  • czwartek, 13 września 2012
  • czwartek, 23 sierpnia 2012
  • środa, 22 sierpnia 2012
    • Teatr Popularny na Pradze.

      Jest lipiec 1918 roku. Na Pradze od 26 lutego 1916 roku działa Teatr Popularny. 

      Budynek w którym mieścił się Teatr Popularny.

      Teatr Popularny na Pradze.

      Mieścił się przy późniejszym pl. Weteranów 1863r. prawie naprzeciwko kościoła Św. Floriana, w budynku w którym wcześniej było Kuratorium Trzeźwości. Tuż obok budynku po prawej stronie, było wejście do Parku Praskiego. Budynek do dnia dzisiejszego jest znany, poniewaź w tym czasie można było kupić pocztówki z widniejącym na nich budynkiem teatru. 

      Była to w tym czasie szanowana i potrzebna placówka teatralna w Warszawie. Bez niepotrzebnej straty czasu, cytując artykuł praktycznie w całości, pozwolę sobie przypomnieć tę już trochę zapomnianą, jedną z pierwszych Praskich placówek kulturalnych.  

      Należy pamiętać o tym że jest to połowa roku 1918, i jest to już kolejny czwarty rok I Wojny Światowej.

      "Teatr Popularny na Pradze.

      Do najpilniejszych a dotychczas nie załatwionych spraw spraw teatralnych Warszawy nalezy utworzenie racyonalnego teatru popularnego. Nie mamy na myśli banalnego, niedorzecznie pojmowanego teatru "ludowego", ale właśnie chodzi nam o widowiska popularne w szerokiem znaczeniu, to znaczy stojące na wysokim poziomie, lecz-tanie ...

      ... Posiadamy trzy sceny o charakterze popularnym: przy ul. Kaliksta /teatr, grywający w dni świąteczne i raczej amatorski/, przy ul. Chłodnej, wreszcie-na Pradze ...".

      Tadeusz Kończyc.

      Tadeusz Kończyc, kierownik literacki Teatru Popularnego na Pradze w roku 1918.

      Tadeusz Kończyc, właśc. Alfred Grot-Bęczkowski, mąż aktorki Aldony Jasińskiej. ur. 1880r, zm. 1943r, dziennikarz, krytyk teatralny, poeta, satyryk, powieściopisarz, scenarzysta, ukończył studia rolnicze, pracował w redakcjach „Dziennika dla Wszystkich", „Gońca", „Bluszczu", „Niwy Polskiej", „Tygodnika Polskiego", „Ilustrowanego Przeglądu Teatralnego"; 1921-39 sekretarz red. „Kuriera Warszawskiego", prowadził dział recenzji teatralnych, kierownik literacki i artystyczny wytwórni filmowych, był autorem wierszy, powieści dla młodzieży, liryki patriotycznej, wielu utworów kabaretowych.

      "Teatr ten mieści się w budynku, pozostałym po b. budynku kuratorium trzeźwości. Dawniej należały do niego dwa gmachy: zimowy i letni. Obecnie drewniany gmach letni zniknął z parku Praskiego. Nie mogłem dociec, przez kogo i dlaczego został rozebrany. Praski Komitet Obywatelski, pojmując kulturalne znaczenie takiej placówki, postanowił po ustąpieniu Rosyan, uruchomić teatr i powierzył to sekcyi teatralnej, złożonej z pp. T i K. Eytnerów, J. Kruszewskiego, W. Kwasieborskiego i W. Węgłowskiego. Dzięki staraniom tej komisyi został zorganizowany personel teatralny, pod kierunkiem p. Jana Popławskiego, składający sie z następujących osób: panie H. Arkawirówna, R. Bartoszewska, E. Bogusińska, J. Gzylewska, H. J. Halnicka, S. Kawińska, A. Klońska, G. Morska i J. Tomaszewska; panowie: J. Bonecki, S. Janowski, J. Kalinowski, J. Kęcki, K. Przystański, W. Ryszkowski, K. Tatarkiewicz i J. Zejdowski".

      Jan Kęcki.

      Jan Kęcki.

       

      "W odnowionym teatrzyku rozpoczęto widowiska 26-go lutego1916-go roku ...

      ... Pragnąć nadać repertuarowi zdecydowany kierunek, sekcja teatralna utworzyła komisję literacko-artystyczną, do której zaproszono pp. T. Kończyca, M. Rulikowskiego i L. Reinschmidta.

      Stosownie do wskazowek komisyi, wystawiono cały szereg dzieł wybitnych pisarzów polskich i obcych i zwolna przyzwyczajono publiczność do teatru. Premiery dawana co soboty ...". 

      

      Zdjęcia z artykułu są również na:

      https://www.facebook.com/media/set/?set=a.268938626555327.61348.227345097381347&type=1#!/photo.php?fbid=268938646555325&set=a.268938626555327.61348.227345097381347&type=1&theater

       

      W trakcie tworzenia ...

       

      Zapraszam na blog rodzinno-genealogiczny:

      http://zeszmulowiznyibrodna.blox.pl/html

      http://znadniemnawiliiiberezyny.blox.pl/html

      http://odczasudoczasuwantykwariacie.blox.pl/html

      Kontakt z autorem blogów:zeszmulowiznyibrodna@gmail.com

      Uwaga: Kopiowanie zdjęć, tekstów i innych materiałów dostępnych na blogu, tylko za zgodą piszącego blog.

      Szczegóły wpisu

      Komentarze:
      (0)
      Tagi:
      brak
      Autor(ka):
      stefelek
      Czas publikacji:
      środa, 22 sierpnia 2012 20:46
  • piątek, 27 lipca 2012
    • "Złoty trójkąt" Szmulowizny i najbliższe uliczki ok. roku 1909.

      Ulica Folwarczna, od nr. 1 do nr. 9:

      • ul.

       

      "Złoty trójkąt" Szmulowizny, ulice: Folwarczna, Kawęczyńska, Radzymińska /oznaczony niebieską linią/.

      Ulica Kawęczyńska, od nr. 1 do nr. 25:

      • ul.

      Ulica Radzymińska, od nr. 1 do nr. 30:

      • ul. Radzymińska 1, /1909/ Szkoła Żeńska 2 klasowa, Elżanowskiej Eugenii bez praw rządowych.
      • ul. Radzymińska 1, /1903/ Czytelnia bezpłatna, oddział XIX, Szmulowizna.
      • ul. Radzymińska 2, /1909/ Owies i siano, Silbersntein Wolf.
      • ul. Radzymińska 2, /1909/ Piwiarnia, Osiński Julian.
      • ul. Radzymińska 7, /1909/ Farbiarnia, Frenkiel Jankiel.
      • ul. Radzymińska 7, /1909/ Piwiarnia, Irenstein Icek.
      • ul. Radzymińska 8, /1909/ Sklep spożywczy, Wojciszewski Jakób.
      • ul. Radzymińska 8, /1909/ Jatka, Pytliński Bronisław.
      • ul. Radzymińska 8, /1909/ Ogrzewanie centralne i wentylacyjne, Roszkowski B. i Sp, biuro.
      • ul. Radzymińska 8, /1909/ Sklep, Karpnik Franciszek.
      • ul. Radzymińska 11, /1909/ Herbaciarnia, Golendziner Chaskiel.
      • ul. Radzymińska 11, /1909/ Jadłodajnia, Bernard Henryk.
      • ul. Radzymińska 11, /1909/ Szkoła Męska 1 klasowa, Kubaszewskiej Aleksandry.
      • ul. Radzymińska 11, /1909/ Sklep spożywczy, Sitkiewicz Michalina.
      • ul. Radzymińska 12, /1909/ Dom Modlitwy, Forteila Rafała.  
      • ul. Radzymińska 12, /1909/ Dom Modlitwy, Friedmana Judy.
      • ul. Radzymińska 13, /1909/ Sklep spożywczy, Cudzoziemiec Konstanty.
      • ul. Radzymińska 16, /1909/ Zegary i zegarki, Frenkel Adam, sklep.
      • ul. Radzymińska 16, /1909/ Owies, Orliński Franciszek.
      • ul. Radzymińska 16, /1909/ Sklep spożywczy, Sopińska Maria.
      • ul. Radzymińska 19, /1909/ Sklep, Rosenblatt Abram.
      • ul. Radzymińska 20, /koniec XIX w./ Akuszerka, Bajerowa. 
      • ul. Radzymińska 21, /1909/ Piwiarnia, Markus Tewel.
      • ul. Radzymińska 21, /1909/ Herbaciarnia, Altbier Szepsel.
      • ul. Radzymińska 21, /1909/ Dom Modlitwy, Fastera Rubina.
      • ul. Radzymińska 25, /1909/ Sklep Kolonialny, Forcajg M.
      • ul. Radzymińska 25, /1909/ Piwiarnia, Zakrzewski Feliks.
      • ul. Radzymińska 27, /1909/ Sklep Kolonialny, Łapin Bazyli.
      • ul. Radzymińska 27, /1909/ Sklep Kolonialny, Sacharow Trofin.
      • ul. Radzymińska 27, /1909/ Jatka, Białogrodzki Karol.
      • ul. Radzymińska 27, /1909/ Jatka, Leiman Antonina.
      • ul. Radzymińska 27, /1909/ Jatka, Markowiecki Jakób.
      • ul. Radzymińska 30, /1909/ Sklep, Danz Ger.

      Szmulowizna, Kawęczyńska/Folwarczna.

      Szmulowizna, Kawęczyńska/Folwarczna, po prawej stronie Zajezdnia Tramwajowa Praga.

      Więcej zdjęć na:

      https://www.facebook.com/media/set/?set=a.261049174010939.58643.227345097381347&type=3#!/photo.php?fbid=261049227344267&set=a.261049174010939.58643.227345097381347&type=1&theater

      Ulica Wiosenna, od nr. 1:

      • ul. 

      Ulica Wołomińska, od nr. 1 do nr. 5:

      • ul.

      Ulica Łochowska, od nr. 1 do nr. 7:

      • ul.

       

      Czy znajdę coś interesującego na ul. Wiosennej tego na razie nie wiem.

       

      ul. Radzymińska: część ulicy leżąca bezpośrednio w "Złotym trójkącie" Szmulowizny.

      Ulica Folwarczna: ulica należąca do "Złotego trójkąta" Szmulowizny.

      Ulica Łochowska: ulica położona w najbliższej odległości od "Złotego trójkąta".

       

      Numery parzyste ulic: po prawej stronie.

      Numery nieparzyste ulic: po lewej stronie.

       

      W trakcie tworzenia ...

       

      Zapraszam również na blog rodzinno-genealogiczny: http://zeszmulowiznyibrodna.blox.pl/html gdzie można znaleźć historie rodzinne: Daniłowiczów z Bródna i Sikorskich ze Szmulowizny.

      Zapraszam również do odwiedze/a/nia blogu uzupełniającego: https://www.facebook.com/ZeSzmulowiznyIBrodna

      Informacje o Sikorskich z Proszowic, rodzinie mojej babci Marianny Klementyny Daniłowicz z d. Sikorskiej, można znaleźć również na stronie rodzinnej "Historia rodziny Wciślińskich i rodzin spokrewnionych", z którą to rodziną moi Sikorscy byli spokrewnieni ponad 200 lat temu. Dzięki uprzejmości administratora tej strony zamieszczam adres internetowy strony rodzinno-genealogicznej Wciślińskich i serdecznie polecam go czytelnikom blogu.

      http://www.wcislinski.net/

      Kontakt z autorem blogów:zeszmulowiznyibrodna@gmail.com

      Uwaga: Kopiowanie zdjęć, tekstów i innych materiałów dostępnych na blogu, tylko za zgodą piszącego blog. 

      Szczegóły wpisu

      Komentarze:
      (0)
      Tagi:
      brak
      Autor(ka):
      stefelek
      Czas publikacji:
      piątek, 27 lipca 2012 23:13
    • Szmulowizna w latach 1880-1900.

      Porównując plany Warszawy z lat 1880-1900 dość wyraźnie widać rozwój budownictwa mieszkaniowego na Szmulowiźnie.  

      Herb Warszawy na planie F. Kasprzykiewicza z r. 1880.

      Herb Warszawy na planie F. Kasprzykiewicza z r. 1880.

      Jego większą wersję można znaleźć na:

      https://www.facebook.com/media/set/?set=a.260328464083010.58434.227345097381347&type=3#!/photo.php?fbid=260328490749674&set=a.260328464083010.58434.227345097381347&type=3&theater

      Na planie F. Kasprzykiewicza z roku 1880 widoczna jest późniejsza ul. Ząbkowska, skręcająca w lewo, obecna ul. Radzymińska. Po lewej stronie widoczne są tereny /zamknięte/ które zapewne były ogrodem lub polem uprawnym.

      Na kolejnym planie nieznanego wydawcy, Plan Warszawy z roku 1886, obecna ul. Radzymińska jest od strony ul. Ząbkowskiej, już w niewielkim stopniu zabudowana.

      Porównując te dwa plany z Planem miasta Warszawy, Głównego Inżyniera W.H. Lindleya z roku 1900, zwracając szczególną uwagę na kształt ul. Wiosennej i kierunek przyszłej zabudowy Szmulowizny można wysnuć dość jednoznaczny wniosek. Początkiem i jednoczesnym centrum Szmulowizny "mieszkaniowej" był zbieg ulic: Wiosennej, Radzymińskiej i Ząbkowskiej, później dołączyła do nich ul. Kawęczyńska. Jak czytałem w dostępnych mi opracowaniach o Szmulowiźnie: "drewniaki na ul. Wiosennej stały, do lat 60-tych XX wieku", czyli pierwsze drewniane domy zbudowane na Szmulowiźnie w regularnej zabudowie, przetrwały najprawdopodobniej ok. 80 lat.

      Przez następne dziesięciolecia centrum Szmulowizny było w tym samym miejscu. Tak je opisywał po latach jeden z największych Varsavianistów Jerzy Kasprzycki:

      Korzenie miasta, Warszawskie pożegnania, Tom III, Praga, Jerzy Kasprzycki, Veda 1998.

      "Ulica Folwarczna, Złoty trójkąt Szmulek".

      Wspomnienia z lat trzydziestych XX wieku.

      "Złoty trójkąt" między ulicami Radzymińską, Folwarczną i Kawęczyńską poznaliśmy najpierw z opowiadań kolegów-uczniów pobliskich szkół nr. 15 i 30. Sądząc z tych malowniczych opowieści, mieli naprzeciwko zaczarowaną krainę wszelkiej obfitości i atrakcji.

      Od strony Radzymińskiej znajdywali niezwykłe cuda galanteryjne wokół "Guzikówki". W zakładzie fotograficznym "Heliar" wystawiano w witrynie pierwsze na Pradze odbitki kolorowe "Agfacolor". Fryzjer Frankowski olśniewał propozycją farbowania włosów, brwi i rzęs oraz ondulacji "pernamente".

      Od strony Kawęczyńskiej - jak nam wykładali w swoim narzeczu ze Szmulek, nieco różnym od naszego "wirowania" na Kamionku - warto było odwiedzić sklep pani Uzdowskiej przy narożniku Folwarcznej, gdzie jesienią najwcześniej pojawiały się świeże orzechy laskowe ...

      ... "Złoty trójkąt" na Szmulkach przeżywał wtedy swoje najpiękniejsze chwile. Narożne w nim kamienice należały do rodzin zasiedziałych na Szmulkach od pokoleń: Rotlewich, Karpiuków, Boruckich, Szlęków, Strakaczów, Karłowiczów, /do dziś pamiętają tu majstra stolarskiego, Piotra, po 100 latach !/  Grzelewskich. Licząc od samego narożnika, kilka kamienic miało fronty od obu ulic: Kawęczyńska 1 i Radzymińska 4 - i tak dalej ...

      Ulica Ząbkowska, Prawdziwe Szmulki.

      To był wielki świat u zbiegu ulic Ząbkowskiej, Radzymińskiej i Kawęczyńskiej. Można tu było spędzić życie zbytnio nie oddalając: przyjść na ten piękny świat jeszcze w XIX wieku z pomocą słynnej akuszerki Bajerowej /Radzymińska 20/ i zemrzeć w XX wieku, ku fachowej satysfakcji Pana Zielonki /Zakład Pogrzebowy Radzymińska 43 ...".

      Kasprzycki Jerzy: ur. 19.12.1930, zm. 9.01.2001 w Warszawie, dziennikarz, varsavianista, od 1949 roku dziennikarz „Życia Warszawy”, gdzie przez ponad 30 lat prowadził stały cykl „Pożegnania warszawskie” z rysunkami Mariana Stępnia i  Kazimierza Nowaka.

      

      Ulica Folwarczna położona za ul. Wiosenną /w kierunku Targówka/, nazwana w ten sposób jak się wydaje w związku bliskością Folwarku Szmula Zbytkowera, byłaby w takim razie tylko historyczną pamiątką po nim, jednak w bezpośredni sposób z nim nie była związana.

      Zakładając że widoczny na Planie Warszawy z roku 1886, zamknięty i zapewne ogrodzony teren folwarku był np. ogrodem, naturalnym wydaje się nazwanie pobliskiej ulicy, ul. Wiosenną tak jak to dzieje się i obecnie na terenach ogródków działkowych lub w ich pobliżu. W takich miejscach można spotkać nazwy uliczek związane z hodowanymi przez działkowców: kwiatami, drzewami, warzywami i owocami.  

      Ogród na terenie Folwarku Szmula Zbytkowera ok. 1880r.

      Ogród na terenie Folwarku Szmula Zbytkowera, ok. 1880r. /oznaczony czerwoną linią/.

      Tuż obok, od ul. Radzymińskiej w kierunku torów kolejowych niedługo zostanie założona ul. Wiosenna.

      Szmulowizna ok. 1880r, ul. Wiosenna i Folwarczna.

      Szmulowizna ok. 1880r, ul. Wiosenna /złamana w przebiegu/ i ul. Folwarczna.

      Szmulowizna ok. 1880r, zarys pierwszych ulic.

      Szmulowizna ok. 1880r, zarys pierwszych ulic.

      Widoczne tu naszkicowane ulice, są zgodnie /w przybliżeniu/ z: Planami Lindley'ów ze zbiorów Archiwum Państwowego m. st. Warszawy 1883-1915 i planem Planem miasta Warszawy, Zdjęcie pod kierunkiem Głównego Inżyniera W.H. Lindleya, 1900.

      • ul. Białostocka.
      • Ul. Folwarczna.
      • ul. Grodzieńska.
      • ul. Kawęczyńska.
      • ul. Łamana.
      • ul. Łochowska.
      • ul. Nowa.
      • ul. Radzymińska.
      • ul. Siedlecka.
      • ul. Wiosenna.
      • ul. Wołomińska.
      • ul. Ząbkowska.

      Pod koniec XIX wieku /ok. 1880-1890/ na Szmulowiźnie zamieszkała rodzina moich pradziadków Sikorskich: Franciszka Sikorskiego i Karoliny Sikorskiej z d. Sas, która przyjechała z Miechowa /Małopolska/. O wcześniejszych losach moich przodków Sikorskich i rodzin z nimi skoligaconych w sporej części dowiedziałem się dzięki stronie rodzinnej "Historia rodziny Wciślińskich i rodzin spokrewnionych", z którą to rodziną moi Sikorscy byli spokrewnieni w Proszowicach /Małopolska/ już ponad 200 lat temu. Dzięki uprzejmości administratora tej strony zamieszczam adres internetowy strony rodzinno-genealogicznej Wciślińskich i serdecznie go polecam czytelnikom blogu.

      http://www.wcislinski.net/

       

      Zapraszam na blog rodzinno-genealogiczny: http://zeszmulowiznyibrodna.blox.pl/html

      Kontakt z autorem blogów:zeszmulowiznyibrodna@gmail.com

      Uwaga: Kopiowanie zdjęć, tekstów i innych materiałów dostępnych na blogu, tylko za zgodą piszącego blog.

      Szczegóły wpisu

      Komentarze:
      (0)
      Tagi:
      brak
      Autor(ka):
      stefelek
      Czas publikacji:
      piątek, 27 lipca 2012 19:16